Tavo Atín Tɔn sín Dodónu Azɔ̌wiwa Tɔn

Jul 14, 2025

Jǒ wɛn ɖé dó

Ðó é nyí azɔwanú e è nɔ ɖó sísí na ɖò gbɛtɔ́ lɛ sín tan mɛ é wutu ɔ, é nyí lee é nɔ w’azɔ̌ gbɔn é kɛɖɛ wɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ zán nǔ e è nɔ zán lɛ é kpo nǔ e mɛ e nɔ zán lɛ é nɔ mɔ kpɔ́n é kpo ǎ. Enyi è sɔ́ tavogbá e è sɔ́ gan, kɔ́, alǒ plastique dó bló na lɛ é jlɛ́ dó tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é wu ɔ, ye nɔ na lè kpo dogbó kpo bunɔ ɖé lɛ ɖò lee ye nɔ hɛn jɔhɔn gbɔn é, lee ye nɔ dɔ́ji gbɔn é, lee ye nɔ hɛn mɛ ɖó ayijayǐ mɛ gbɔn é kpo lee nǔ nɔ cí nú mɛ é kpo linu. Nǔ enɛ lɛ bǐ kplékplé wɛ nyí nǔ taji e jí é nɔ w’azɔ̌ ɖè é.

 

Nǔ e nɔ hɛn zozo é kpo nǔ e nɔ ɖyɔ zozo é kpo

Tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é nɔ hɛn zozo kpɛɖé, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ ye nɔ yawu hɛn zozo hwenu e ye xò nǔɖuɖu zozo lɛ é ǎ, bɔ enɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ fyɔ́ ye ǎ. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, atínkɛ́n e è sɔ́ atín dó bló é sín alɔ nɔ kpó ɖò ganji hwenu e è ɖò nǔsúnnú zozo xò wɛ é, bɔ gannu e è sɔ́ gan dó bló na lɛ é ka sixu nɔ ganji ǎ, ɖó ye nɔ yawu hɛn zozo. Gɔ́ na ɔ‚ lěe atín nɔ hɛn zozo kpodo fifà kpo ɖó te gbɔn e zɔn bɔ e nɔ nyɔ nuɖuɖu tɛnmɛ tɛnmɛ ɖe lɛ‚ bɛ́sín unsú zozo lɛ ji kaka jɛ nuɖuɖu fifà lɛ ji. Amɔ̌, è ɖó na tuùn ɖɔ enyi è nɔ hɛn atín ɔ ɖó fí e jɔhɔn nɔ syɛn ɖè é nú táan gegě (ɖi sin e ɖò jiji wɛ é alǒ nǔɖuɖu e è hɛn xú é ɖɔhun) ɔ, é sixu zɔ́n bɔ atín ɔ na xú alǒ na gbà.

 

Nǔ e è byɔ ɖò mɛ sí bɔ è na nɔ ayǐ kaka sɔyi é kpo nǔ e è byɔ ɖò mɛ sí lɛ é kpo

Atín alɔkpa e è sɔ́ atín dó bló na é kpo wlɛnwín e è nɔ zán dó bló nǔ ɔ na lɛ é kpo wɛ na zɔ́n bɔ tavogbá lɛ na nɔ ayǐ kaka sɔyi. Ðó atín syɛnsyɛn lɛ (ɖi olivi kpo walnut wiwi kpo) nɔ syɛn tawun bo nɔ lɛ́ syɛn tawun wutu ɔ, ye nɔ hɛn nǔ gblé bo nɔ lɛ́ hɛn nǔ gblé hú atín fɛ́ɖɛ́fɛ́ɖɛ́ lɛ, bɔ enɛ wu ɔ, ye nyɔ́ zán nú táan gegě-. Amɔ̌, tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é nɔ yawu xú alǒ nɔ xú, enyi è nɔ sɔ́ ye ɖó nǔ syɛnsyɛn lɛ jí hwɛhwɛ (ɖi nǔ e è xò dó ganzɛ́n lɛ wu lɛ é) alǒ nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é (ɖi klé sìn kpo vinɛglu kpo) jí ɔ nɛ. Enɛ wu ɔ, lee é nɔ w’azɔ̌ gbɔn é byɔ ɖɔ è ni nɔ kpé nukún dó wǔ tɔn hwɛhwɛ kpo amì lɛ kpo (ɖi amì e è nɔ mɔ ɖò nǔɖuɖu mɛ é alǒ amì e è nɔ zán ɖò linfín mɛ é) bo na dó hɛn atín ɔ ɖó te bo na lɛ́ hɛn ɛ ɖó te. Enyi è ma kpé nukún dó atín ɔ wu ganji ǎ ɔ, é sixu dɔn sìn bo xú, alǒ é sixu hɛn nǔvínúví lɛ, bɔ enɛ na zɔ́n bɔ é na nɔ gbɛ̀ nú táan klewun ɖé.

 

Nǔ e è na lin kpɔ́n dó ayijayǐ kpo lanmɛ na nɔ ganji kpo wu lɛ é

Nǔ e ɖò tavo e è sɔ́ atín dó bló lɛ é mɛ é zɔ́n bɔ mɛ ɖěɖee nɔ ba nǔɖuɖu e ɖó lanmɛ syɛn hunsin ɖagbe é ɖé lɛ é nɔ yí wǎn na. Enyi è sɔ́ atín syɛnsyɛn e è sɔ́ plastique dó bló na bɔ ye sixu ɖè bisphenol A (BPA) tɔ́n é ɖé lɛ jlɛ́ dó tavo jí nǔ e è sɔ́ gan dó bló na bɔ ye ma nyɔ́ zán ǎ lɛ é wu ɔ, enyi è kpé nukún dó ye wu ganji ɔ, nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é ɖě nɔ ɖ’emɛ ǎ, bɔ ye nɔ lɛ́ wà nǔ dó nǔɖuɖu wu ǎ. Gɔ́ na ɔ, nǔ kpɛví kpɛví e ɖò atín ɔ jí bɔ ye ma ɖò jlɛ̌ jí ǎ lɛ é sixu zɔ́n bɔ nǔvínúví lɛ ma na tɛ́ dó atín ɔ wu ǎ, amɔ̌, enyi è ma klɔ́ fí e è hɛn nǔvínúví lɛ ɖó é ganji ǎ ɔ, ye sixu kpó ɖò fí e nǔvínúví lɛ na jì ɖè é na wɛ. Enɛ wu ɔ, è ɖó na nyì alɔ nú tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é bonu ye ma nɔ xú nú táan gegě ó, bɔ è nɔ lɛ́ kplɔ́n mɛ ɖɔ è ni nɔ klɔ́ alɔ kpo nǔ e nɔ klɔ́ nǔ é ɖé kpo ɖò sterilisation e ɖò zozo ɖaxó mɛ é jí.

 

Nǔ e è nɔ mɔ kpɔ́n ɖò nǔwukpikpé nǔmɔjɛnǔmɛ tɔn lɛ mɛ é kpo azɔ̌wiwa e è jlaɖó é kpo

Tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é nɔ bɔkun, bo nɔ lɛ́ na xósin e bɔkun é, enɛ wu ɔ, é nyɔ́ tawun nú yɔkpɔvu lɛ kpo yɔkpɔvu lɛ kpo alǒ mɛ ɖěɖee gan ma nɔ yí wǎn na ǎ lɛ é. Nǔ e é nɔ cí ɖò jɔwamɔ linu é kpo wǎn tɔn kpo sixu lɛ́ zɔ́n bɔ nǔwiwa nǔɖuɖu tɔn ɔ na nyɔ́ hugǎn. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, hwɛhwɛ ɔ, nǔɖuɖu Japon tɔn lɛ nɔ sɔ́ nǔɖuɖu e è sɔ́ lakɛ́ dó bló na lɛ é alǒ nǔɖuɖu e è sɔ́ atín dó bló na lɛ é dó gɔ́ nú nǔɖuɖu tawun tawun lɛ, bo na dó ɖè nǔɖuɖu ɔ sín hwɛn nukɔntɔn lɛ xlɛ́. Gɔ́ na ɔ, azɔwanú e è sɔ́ atín dó bló lɛ é ɖi atáxwé kpo kɔ́fu kpo sixu bló bɔ è ma na xò nǔ dó zɛ̌n kpo zɛn kpo jí hwenu e è ɖò nǔ ɖa wɛ é ǎ (kpɔ́ndéwú ɔ, è na xò kɔ́fu ɔ zlɛ alǒ è ni lilɛ nǔ e è ɖa lɛ é), bo nɔ xlɛ́ ɖɔ é nɔ huzu sɔgbe xá ninɔmɛ vovo lɛ.

 

Xota

É ɖò mɔ̌ có, è ɖó na hɛn nǔ e è sɔ́ atín dó bló na lɛ é ɖó jlɛ̌ jí: è na zán ye ganji ǎ, bɔ ye na nɔ ayǐ kaka sɔyi. Acɛkpikpa ɔ sín nǔ e é ɖó lɛ é wɛ nɔ zɔ́n bɔ è nɔ ɖó ayijayǐ, bɔ nǔ e è nɔ mɔ ɖò nǔwukpikpé nǔmɔjɛnǔmɛ tɔn mɛ é nɔ zɔ́n bɔ é nɔ ɖó tinmɛ aca tɔn ɖé hú lè e é nɔ zán é. Dogbó e é ɖó lɛ é ɖi lee é nɔ yawu xú gbɔn é kpo lee é nɔ byɔ ɖɔ è ni nɔ kpé nukún dó wǔ tɔn hwɛhwɛ gbɔn é kpo ɖò finɛ có, azɔ̌ e é nɔ wà lɛ é sín bǔninɔ bunɔ ɖé kpó ɖò azɔwanú e è ma sixu ɖyɔ ǎ é ɖé nyí wɛ ɖò nǔɖuɖu égbé tɔn mɛ. Enyi è cyan atín alɔkpa e jɛxa lɛ é bo xwedó nǔgbododó e kúnkplá nukúnkpédómɛwu lɛ é ɔ, é sixu zɔ́n bɔ tavogbá e è sɔ́ atín dó bló lɛ é na nyɔ́ zán hugǎn, bo na lɛ́ nɔ ayǐ nú táan gegě.